Peperduurzaam

SPATIAL GREEN
Duurzame Ontwikkeling
 

Duurzaamheid is een breed begrip. In de hedendaagse discussie over duurzaamheid beperkt het thema zich tot energiezuinigheid van gebouwen (met name woningen) en besparing van stookkosten.

 Volgens ons behelst duurzaamheid een groot kader, waarin niet alleen de woning aangepakt dient te worden, maar juist interventies gedaan moeten worden op meerdere schaalniveaus. Vaak wordt stedelijke vernieuwing, woningbouwontwikkeling en kantoorbouw gedaan met het oog op energiezuinigheid en kostenbesparing voor de toekomst om zo het milieu minder te belasten.

Aan de andere kant worden technieken, zoals windmolens en zonnepanelen gebruikt om energie op te wekken. Het gevaar is echter dat we vervallen in een nieuw CIAM model waarin energiebesparing en energieopwekking gescheiden worden in de verschillende ruimtelijke ontwikkelingen (gebied, stad, stadsdeel, wijk, blok, gebouw).

Ontwerpers lagen ten grondslag aan de fouten van het verleden (CIAM), maar goede ontwerpers (architecten, stedenbouwers en vastoedontwikkelaars) zullen in de toekomst nodig zijn om alle complexe ruimtelijke lagen op de verschillende schaalniveaus SAMEN vorm te geven.

Duurzame concepten

Voor duurzame concepten, met het oog op ruimtelijk fysieke-, economische- en sociaalmaatschappelijke diversiteit en flexibiliteit, hoeft het wiel niet opnieuw uitgevonden te worden. In de geschiedenis zijn meerdere voorbeelden te vinden van duurzame concepten die door functiecombinatie en flexibiliteit garant stonden en/of staan voor een goed stedelijk leven, energiebesparing, generen van energie, smart gebruik van grondstoffen en flexibel zijn ten aanzien van onvoorziene ontwikkelingen in de tijd.

A. Een voorbeeld is de aloude windmolens in Nederland. Bij de bouw van de windmolens gebruiken ze grondstoffen uit de omgeving (riet, etc.). Dit is uiteraard kostenbesparend ten aanzien van vervoer, maar is ook duurzaam als je het weer opnieuw aanplant. Oftewel, “self forfilling sustainability”.

Windenergie wordt direct vertaald naar economische kracht als de windmolen een houtzagerij of broodbakker herbergt. Korte lijnen tussen energieopwekking en productie zijn uiteraard interessant. Bovendien worden de vierkante meters van een windmolen meervoudig ingericht. Zo is de windmolen niet alleen een bedrijf, maar ook een woning en een energieopwekkende installatie. Vaak is de windmolen ook nog gekoppeld aan een haven of doet hij dienst als landmark.

Wat bezielt dit land om windmolenparken in zee te bouwen? Waardoor lange lijnen worden gecreëerd tussen energieopwekking en productie, waardoor horizonvervuiling van een groot aantal windturbines duurzaam zou zijn? Dit is functiescheiding ten top. Een windmolenpark is de Bijlmer van de duurzaamheid!

B. Het creëren van groene longen in de stad is een middel om CO2 neutrale steden te ontwikkelen.

Alhoewel stadsontwikkeling altijd gepaard is gegaan met groenontwikkeling lijkt de te grote schaal van parken in sommige wijken tot een verloedering van zowel het groen als de wijk in zijn geheel. Niemand voelt zich verantwoordelijk voor deze enorme groene tussenruimte. Parken zijn alleen interessant in het hedendaagse stedelijk klimaat als ze omsloten zijn door bebouwing.

In de 18de en 19de eeuw waren parken met name in privaat bezit van notabelen. Toen de stad zich omsloot om de landgoederen van deze notabelen, hebben ze het privaat parkbezit opengesteld voor de burgers. Een park is een landgoed dat pas gebruikt wordt als er genoeg mensen in de buurt zijn om het te gebruiken, het multifunctioneel is, uniek is in relatie tot andere parken, goed bereikbaar is en een sterke identiteit heeft. Maar het belangrijkste aspect, mijn inziens, is de relatie tot de stad, de relatie tot de omliggende morfologie van de bebouwing.

Abram de Boer van Burg
GreenArchitects

Twitter dit bericht!